Deel dit artikel

Corporate governance van het familiebedrijf

Corporate governance

Hoe kan ik de continuïteit van mijn familiebedrijf garanderen? De overdracht naar de volgende generatie vlot laten verlopen? Eensgezindheid onder mijn familieleden creëren? Mijn werknemers correct aansturen? Kortom, hoe kan ik van mijn familiebedrijf een succesvol bedrijf maken? Het antwoord op deze vragen zit vervat in het deugdelijk bestuur van het familiebedrijf, oftewel: de corporate governance.

Het familiebedrijf is zeer uniek van aard omdat er naast de belangen van het bedrijf en de eigenaars, ook rekening moet worden gehouden met de belangen van de familie. Elke groep heeft zo zijn eigen doelstellingen en wensen maar ook zijn beperkingen. Een harmonieuze samenhang tussen de groepen is van essentieel belang voor een goede werking van het familiebedrijf!

Corporate governance

Om dit te realiseren zijn er uiteraard structuren nodig die het deugdelijk bestuur van de drie groepen mogelijk maken. Hiervoor wordt er een beroep gedaan op de verschillende corporate governancesystemen. Zij zullen spanningen in het familiebedrijf sterk verminderen door duidelijke grenzen af te bakenen, rollen en bevoegdheden te definiëren en overleg binnen, maar vooral ook tussen de groepen te organiseren.

Per groep kan het familiebedrijf terugvallen op meerdere organen. Zo wordt het besturen van het bedrijf georganiseerd in de raad van bestuur, en het besturen van de familie binnen het familieforum of de familieraad. Het is de kunst om het governancelandschap zodanig vorm te geven dat het niet enkel de identiteit van het familiebedrijf waarborgt, maar ook richting geeft aan het bedrijf en de betrokken groepen bewust maakt van hun verantwoordelijkheden. De basisorganen kunnen verder worden aangevuld met verschillende adviserende comités zoals een auditcomité, een remuneratiecomité of een strategisch comité afhankelijk van de noden en complexiteit van het familiebedrijf.

Goede balans

Het is uiteraard niet aangeraden om uw bedrijf te overladen met allerhande onnodige systemen. Een overdaad aan constructies kan het familiebedrijf immers log maken. Als bedrijf moet u op zoek gaan naar een juiste fit tussen enerzijds de noden van het familiebedrijf en anderzijds de mate van formele governancestructuren. Oftewel; stem uw governance af op de eigenheid van het bedrijf.
Om te weten wat uw bedrijf nodig heeft, moet u eerst achterhalen waar het zich bevindt. Het familiebedrijf evolueert doorheen de tijd en doorloopt verschillende fases in zijn levenscyclus. Hierdoor veranderen de behoeften voortdurend. Ook per systeem (eigendom – bedrijf – familie) kan het bedrijf veranderen en evolueren, al kan dit tegen een verschillend tempo gebeuren. Zo kan het bedrijf over een periode van 100 jaar evolueren van start-up naar matuur bedrijf, terwijl het in de eigendomssfeer over de jaren heen niet verder evolueert dan één controlerende eigenaar. Deze situatie komt bijvoorbeeld voor wanneer familiebedrijven overgedragen worden van ouder op kind. Soms kiest men bewust voor deze techniek om eigendom zeer geconcentreerd te houden door het radicaal snoeien van de familieboom.

3 assen van corporate governance

Als bewuste bedrijfsleider is het cruciaal om exact te weten waar uw bedrijf zich bevindt op elk van de drie assen. Hoe meer de onderneming verschuift naar de uiteinden van de verschillende assen, hoe groter de nood wordt aan verschillende corporate governance. Ook zal het formeel karakter van de organen toenemen met de verschuiving over de assen.
Waar informele gesprekken rond de keukentafel zullen volstaan bij een startend familiebedrijf, zal er bij een mature organisatie – waar meerdere familietakken verweven zijn in eigendom en management – een hogere nood zijn aan een doorgedreven en formeel governancebeleid. Vooral bij een toenemende organisatiecomplexiteit, een stijgend aantal externen, latere generaties, en wanneer er meerdere passieve familiale aandeelhouders zijn, zal het organiseren van het governancelandschap een grote uitdaging zijn voor het familiebedrijf.

Hebt u vragen over corporate governance of wenst u graag meer te weten? Onze experts staan steeds voor u klaar!