Deel dit artikel

Familiale governance in een notendop

Burgerlijke maatschap

Een familiebedrijf kan enkel succesvol zijn én over de generaties heen blijven bestaan indien er een eensgezinde en toegewijde familie achter staat. Een sterke familie achter het bedrijf vormt vaak de belangrijkste troef waarmee men zich onderscheidt van concurrenten op de markt. Het behoud van een familiale governance is echter niet zo vanzelfsprekend als het op het eerste gezicht lijkt …

Net zoals corporate governance zich bezighoudt met het deugdelijk besturen van de onderneming, richt familiale governance zich op het ‘besturen’ van de familie in functie van de organisatie. Anders gezegd: wat de raad van bestuur is voor het bedrijf, is het familieforum voor de familie.

Duidelijk communicatieplatform

Een adequate familiale governance definieert de rol van de familie ten opzichte van het bedrijf. Bovendien biedt het ook een duidelijk communicatieplatform aan de familie. Dit zorgt ervoor dat familiale aangelegenheden en problemen met de juiste mensen, op een juiste plaats en op een juist moment worden besproken. Zo vermijdt men dat familiale discussies zich zouden uiten op ongepaste momenten zoals bestuurs- of managementvergaderingen. Familiale governance moet een levendige interactie tussen familieleden nastreven. Een grotere interactie tussen de familieleden heeft immers tot gevolg dat zij eenzelfde visie over het familiebedrijf hebben. Dit leidt op zijn beurt dan weer tot een hogere kwaliteit van strategische besluitvorming en een grotere betrokkenheid bij de uitvoering ervan.

Positionering


Het familiebedrijf bestaat typisch uit drie subsystemen: familie, bedrijf en eigendom. Elke groep heeft zijn eigen doelstellingen, wensen en belangen. Een goede en harmonieuze samenhang tussen de drie groepen is van essentieel belang.

Familiale governance richt zich op het goede beheer van het familiesysteem en kan zich uiten in verschillende organen. Samen met de andere bestuursorganen geven ze vorm aan de typische governancestructuur in een familiebedrijf.

De verschillende organen

Voor een juiste afstemming tussen het familiebedrijf en de familiale governancemechanismen moet er rekening worden gehouden met de grootte en complexiteit van de familie, het bedrijf en de eigendom. Een overzicht van de verschillende organen:

Organen familiale governance

1. De familievergadering
De familievergadering is de meest informele vorm van familiale governance. Het komt voornamelijk voor bij de eerste generaties van het familiebedrijf, waar de ondernemer samen met de eventuele partner en de kinderen discussieert over de familie- en bedrijfszaken. Hier wordt dan ook de basis gelegd voor het ontwikkelen van de familiecultuur en de familiale waarden. In latere generaties, waarin er typisch een uitbreiding is van het aantal familieleden, vormt de familievergadering een ideaal platform voor het informeren van niet-actieve familieleden als schoonfamilie, (achter)kleinkinderen, neven en nichten over de stand van zaken in het familiebedrijf.

2. Het familieforum
Vanaf de tweede en zeker de derde generatie neemt de nood aan overleg en discussie toe tussen de verschillende familietakken, vooral wanneer de eigendom van het familiebedrijf in handen is van een steeds groter wordende groep aandeelhouders. De familievergaderingen worden dan aangevuld door een formeler familieforum dat uitsluitend bedoeld is voor familiale aandeelhouders. Het familieforum heeft als taak de overeengekomen familiale belangen en doelstellingen vast te leggen, te communiceren en te verdedigen naar andere bedrijfsorganen zoals de raad van bestuur.

3. De familieraad
Van zodra de familie een bepaalde omvang bereikt – gemiddeld vanaf 25 tot 30 familieleden – wordt het organiseren van een familieforum met alle familieleden praktisch moeilijk haalbaar. In een dergelijke situatie werkt men best met een delegatie van de familie die samen zetelt in de familieraad. De nood aan een familieraad dringt zich meestal op in de derde of vaak zelfs de vierde generatie. De familieraad wordt samengesteld uit familiale vertegenwoordigers, minimaal één per familietak. Het aantal leden blijft echter wel best beperkt tot 5 à 8 familieleden.

4. De familie office
Op het moment dat de financiële middelen van de familie groter worden dan de financiële behoeften van het familiebedrijf, neemt de nood aan een effectief beheer van het familiekapitaal toe. De familie office is een extern familiaal governance orgaan dat zich richt op een professioneel beheer van het familievermogen en specifiek advies voor de aandeelhouders. Vooral bij grotere families in een latere generatie en met een groot aantal niet-actieve familiale aandeelhouders kan hier een behoefte naar ontstaan.

Wenst u graag meer te weten over familiale governance of zit u met specifieke vragen? Kom gerust eens langs, onze experts helpen u graag verder!