Deel dit artikel

Overname aandelen: welke gevolgen heeft het nieuwe WVV?

We staan aan de vooravond van een nieuw wetboek voor vennootschappen en verenigingen (WVV). In dit artikel zoomen we in op de mogelijke invloed van het WVV op de private overnamepraktijk (de overname van niet-beursgenoteerde vennootschappen). 

Vrije overdracht van aandelen

In het huidige WVV is een overdracht van aandelen in de BVBA enkel mogelijk met instemming van ten minste de helft van de vennoten die ten minste drie vierde van het kapitaal bezitten (na aftrek van de rechten waarvan de overdracht is voorgesteld). Deze goedkeuringsvereiste kan enkel worden verstrengd en dus niet worden versoepeld of achterwege gelaten.

Het WVV behoudt deze regel, maar maakt hem van aanvullend recht. Dit betekent dat u de goedkeuringsvereiste in de statuten kan schrappen. Met andere woorden, de vrije overdracht van aandelen van de BV wordt mogelijk gemaakt.

Indien een vrije overdracht statutair is toegelaten, en er geen andere afspraken werden gemaakt in een aandeelhoudersovereenkomst, zal een aandeelhouder zijn aandelenparticipatie voortaan aldus vrij kunnen overdragen aan een derde zonder de voorafgaande goedkeuring van zijn medeaandeelhouders.

Een koper van aandelen zal door raadpleging van de statuten en het aandeelhoudersregister (waarin onder het WVV overdrachtsbeperkingen moeten worden ingeschreven) kunnen nagaan of de verkoper van de aandelen, deze vrij kan overdragen.

Bovendien wordt het opstellen van aandeelhoudersovereenkomsten vereenvoudigd, aangezien niet langer per definitie rekening moet worden gehouden met hoger vermelde goedkeuringsvereiste. Voorkooprechten, volgrechten en volgplichten kunnen voortaan dus soepeler worden overeengekomen tussen partijen.

Getrapte aankoop eenvoudiger

In het huidige Wetboek van Vennootschappen is het leonijns beding of leeuwenbeding opgenomen als dwingend recht, waarvan niet kan worden afgeweken. Dit leeuwenbeding impliceert dat

  1. aan geen enkele aandeelhouder de volledige winst kan worden toebedeeld
  2. dat geen enkele aandeelhouder kan worden vrijgesteld van zijn bijdrage in het verlies van de vennootschap.

Omwille van dit tweede aspect is het onder de bestaande wetgeving niet steeds even eenvoudig om te werken met aankoop- en verkoopopties.

In het nieuwe WVV valt dit tweede luik weg. Aan een aandeelhouder kan, onder de nieuwe wetgeving, een vrijstelling worden geegeven van zijn bijdrage in het verlies van de vennootschap.

Dit heeft voor gevolg dat aankoop- en verkoopopties in principe niet meer gecontesteerd zullen zijn. En dat partijen dus perfect kunnen afspreken dat een koper van aandelen gefaseerd een bepaald aandelenpakket kan bijkopen aan een vooraf bepaalde prijs. Dit maakt complexere dealstructuren mogelijk.

Versoepeling van de regels aangaande financial assistance

Een targetvennootschap mag enkel leningen, voorschotten en/of zekerheden verschaffen aan de koper van haar aandelen indien zij aan strenge formaliteiten voldoet.

De ratio daarvoor is duidelijk : de schuld voor de overname zit bij de koper van de aandelen (die de verkoper van de aandelen moet betalen) en het geld wordt gegenereerd in de overgenomen werkvennootschap. Indien de targetvennootschap de koper van de aandelen financieel gaat ondersteunen (door het geven van een lening of het verschaffen vaan een zekerheid) ontstaat een boekhoudtechnisch probleem, want er zit een financiering in de operationele vennootschap die betrekking heeft op haar eigen aandelen.

Om dergelijke financiële steun te kunnen geven, vereist de vennootschapswetgeving dat strikte formaliteiten worden nageleefd. Deze impliceren onder meer een bijzondere motiveringsverplichting in hoofde van het bestuursorgaan over het toestaan van de financiële ondersteuning aan de koper van haar aandelen. Die motivering, waarin toelichting wordt gegeven over de prijs van de transactie, moet u openbaar maken door publicatie in de bijlagen bij het Belgisch Staatsblad. Het spreekt voor zich dat, omwille van dit gebrek aan discretie, slechts weinig partijen geneigd zijn om deze regeling toe te passen.

Het WVV komt hieraan tegemoet. De financial assistance reglementering, en dus de bijzondere motiveringsplicht, blijft behouden, maar de overnameprijs an sich moet niet meer gepubliceerd worden.

Naar verwachting zullen er in de toekomst dus meer transacties gefinancierd worden met toepassing van de financiële ondersteuning vanuit de targetvennootschap.

Uittreding lastens het vermogen van de BV

In de toekomst kan u in de statuten van de BV de mogelijkheid voorzien voor de aandeelhouders om uit te treden “lastens het vennootschapsvermogen”. Met andere woorden, een aandeelhouder die niet langer aandeelhouder wil zijn, hoeft zijn aandelen niet langer aan een andere aandeelhouder of aan een derde over te dragen. Hij kan dit nu ook aan de vennootschap zelf, overeenkomstig de in de statuten bepaalde regels.

In de overnamepraktijk zal deze techniek leiden tot een toename van participaties in targetvennootschappen, voornamelijk indien de participant zelf gebruik wil maken van de technologie of producten die de targetvennootschap ontwikkelt.

De aandeelhouder-gebruiker blijft participeren in de vennootschap zolang hij gebruik wil maken van de ontwikkelde technologie of het ontwikkelde product en wil genieten van de opbrengsten ervan. Indien hij hierin op een bepaald ogenblik geen interesse meer heeft, kan hij eenvoudig uittreden door de aandelen over te dragen aan de vennootschap. Onderhandelen met de andere aandeelhouders over de overnameprijs en voorkooprechten of het zoeken van een derde partij-koper is niet vereist in deze hypothese. Een statutenwijziging is evenmin nodig.

De wetgever heeft wel bepaalde voorwaarden verbonden aan deze techniek. De mogelijkheid tot uittreding moet statutair toegelaten zijn en de aandeelhouders kunnen enkel tijdens een vooraf bepaald tijdsvenster uittreden, met al hun aandelen en tegen de betaling van een scheidingsaandeel.

Conclusie

Het WVV bevat diverse elementen die het overnameklimaat ten goede kunnen komen. Niet enkel wordt de overdracht zelf gemakkelijker realiseerbaar, door de vrije overdracht en de uittreding lastens het vennootschapsvermogen. De financiering van de overname vanuit de target kan meer discreet verlopen. Door de wijziging van het leonijns beding wordt ook een gefaseerde aankoop middels aankoop- en/of verkoopopties versoepeld.

Het is wel van groot belang dat de statuten van de vennootschap de juiste bepalingen bevatten om deze beoogde doelstelling te realiseren. Veel van de bepalingen zijn immers van aanvullend recht, wat impliceert dat de statuten van de vennootschap of een overeenkomst tussen aandeelhouders uitdrukkelijk moeten stipuleren dat de voorkeur wordt gegeven aan een andere regeling dan deze voorzien in de “default-reglementering”.

Het afwijken (of behouden) van die aanvullende regels kan echter verstrekkende gevolgen hebben, onder meer voor de overnamepraktijk.

Ook na de overname, en meer in het bijzonder als er meerdere aandeelhouders zijn, is het van groot belang de juiste afspraken te maken, in de statuten of in een aandeelhoudersovereenkomst.

Laat u dus tijdig adviseren en bijstaan om onbedoelde gevolgen te vermijden.

Publicatie datum: 27 maart 2018