Deel dit artikel

Eindelijk duidelijkheid over voordeel voor gratis wonen in huis van de vennootschap … of toch niet?

In een vorige nieuwsbrief deelden we mee dat onze regering een nieuwe formule had uitgewerkt om het voordeel van de gratis woning van de vennootschap te berekenen (klik hier). Dit was nodig omdat de rechtspraak had geoordeeld dat de oude waarderingsregels discriminerend waren. U betaalde immers meer belasting indien u dit voordeel kreeg van een vennootschap in plaats van een natuurlijke persoon. 

De nieuwe regels zullen voortaan voor iedereen berekend worden op basis van de vermenigvuldigingsfactor 2. Concreet is het voordeel waarop u belasting betaalt gelijk aan geïndexeerd KI (kadastraal inkomen) x 100/60 x 2.

Situatie tot einde 2018

Een Omzendbrief van de belastingadministratie (15/05/2018) had al tijdelijk verholpen aan de discriminatie. Het voordeel (VAA) van de gratis ‘firmawoning’ mocht in alle gevallen berekend worden volgens de meest gunstige formule: het geïndexeerde KI x 100/60.

We moesten wel (bang) afwachten of deze gunstige formule ook nog zou gelden voor de woningen die in 2018 door de vennootschap ter beschikking werden gesteld. In de nieuwe regeling kon immers een terugwerkende kracht worden bepaald tot en met 1/01/2018.

Het verschil is relevant:

Het wachten is nu voorbij met de publicatie van een Koninklijk Besluit (KB) van 7 december 2018. Zoals verwacht werd de factor 2 nu officieel in de fiscale regelgeving ingeschreven ongeacht wie de woning toekent (vennootschap of natuurlijke persoon).

Vanaf 2019

De nieuwe formule geldt slechts vanaf 2019. De gunstige regel uit de Omzendbrief blijft voor 2018 dus van toepassing.

Rechtzetting mogelijk?

Overeenkomstig de Omzendbrief staat er u aldus niets in de weg om in uw volgende aangifte in de personenbelasting over inkomstenjaar 2018 (aanslagjaar 2019) het voordeel van uw gratis woning te beperken (zonder vermenigvuldigingsfactor). Indien er op het voordeel teveel bedrijfsvoorheffing werd ingehouden omdat de factor 2 (of zelfs 3,8) werd gebruikt om het (te hoge) VAA te berekenen, kan u dit via het aanslagbiljet terugvorderen.

Indien u ook over het inkomstenjaar 2017 (aanslagjaar 2018) belast werd op het onrechtvaardige en dure VAA, beschikt u over de mogelijkheid om bezwaar aan te tekenen tegen de teveel betaalde belasting. In haar Omzendbrief bevestigde de belastingadministratie dat zij deze bezwaren quasi automatisch inwilligt.

Belangrijk is wel dat u op tijd bent: het betreffende aanslagbiljet over aanslagjaar 2018 mag nog niet ouder zijn dan 6 maanden.

Volgens de fiscus kan u helaas niet verder terug in de tijd om de onterechte belasting recht te zetten (wanneer de bezwaartermijn van 6 maanden is verstreken). Volgens ons is deze stellingname door de fiscus niet correct. Wij achten het verdedigbaar om de procedure van een ambtshalve heffing te voeren waarmee u 5 jaar terug kan.

Toch even opletten

Het belastbaar voordeel van de gratis woning wordt voor een bedrijfsleider meegerekend bij zijn normale bedrijfsleidersbezoldiging. In sommige gevallen is hiermee rekening gehouden om de ‘minimumbezoldiging’ te bereiken. Die zorgt er mede voor dat de vennootschap recht heeft op het verlaagd tarief in de vennootschapsbelasting. Let dus op dat de vennootschap dit voordeel niet verliest.

Hetzelfde geldt voor het vaststellen van de gestorte IPT-premies (pensioenvoorziening). Aangezien het toegelaten bedrag van de premie afhankelijk is van de hoogte van de bezoldiging, zal u moeten beoordelen of er een risico bestaat dat de aftrek van de premie (gedeeltelijk) verworpen wordt door de fiscus.

Wanneer u zou morrelen aan het belastbaar voordeel van de woning, moeten we bovendien wijzen op het gevaar van een verhoogde argwaan van de fiscus op uw onroerend goed in de vennootschap. Het is geen geheim dat de belastingadministratie tegenwoordig veel controles uitvoert op kosten die een vennootschap aftrekt met betrekking tot (privé)woningen. Ook al zouden het kosten betreffen die gemaakt werden aan een woning die de vennootschap als een ‘bezoldiging’ ter beschikking stelt aan een zaakvoerder, dan nog moet u steeds het beroepsmatige karakter van deze kosten onderbouwen.

Zal de nieuwe regeling standhouden?

Voor veel bedrijfsleiders die in een woning van de vennootschap wonen zal de nieuwe forfaitaire formule een hele verbetering betekenen. Zij zullen er ongetwijfeld mee kunnen leven dat hun belastbaar voordeel bijna halveert omwille van de verlaging van de vermenigvuldigingsfactor van 3,8 naar 2. Het is een terugkeer naar de periode vóór Di Rupo.

De keerzijde is wel dat wanneer een natuurlijke persoon een woning gratis ter beschikking stelt, de bewoner voortaan belast zal worden op een voordeel dat dubbel zo groot is (van een formule zonder verhoging naar de algemene factor 2).

De Tijd schreef recent (8/01/2019) dat volgens cijfers van de voormalige minister van Financiën België 23.500 bedrijfsleiders telt die gratis in een ‘firmawoning’ wonen. Het aantal personen/werknemers dat zijn/haar woning ter beschikking krijgt van een natuurlijke persoon, en dus hun belasting ziet stijgen, bedroeg slechts 4.500.

De kans bestaat dat deze laatsten op hun beurt de nieuwe formule zullen aanvechten omwille van het discriminerende karakter. Hiertoe vinden ze zelfs de nodige argumenten in het voorafgaand Advies dat de Raad van State gaf aan de regering omtrent het KB met daarin de nieuwe formule.

De Raad van State was in haar advies bijzonder kritisch over de nieuwe vermenigvuldigingsfactor 2. Volgens de federale regering geeft de factor 2 het best de marktwaarde van een woning weer, maar de Raad van State is van mening dat deze bevinding totaal geen onderbouwing heeft. Er is immers geen waardige studie gedaan naar de vraag of met deze nieuwe regeling de normale ‘huurprijzen’ benaderd worden (om zo het werkelijke voordeel van de gratis woning te reflecteren). De regering heeft met deze kritiek verder geen rekening gehouden.

De twijfelachtige juridische ontstaansgeschiedenis van de nieuwe formule doet ons geloven dat de saga rond het VAA van de woning zijn einde helaas nog steeds niet bereikt heeft. Mogelijk zal dit pas volledig opgelost geraken wanneer de berekening niet langer uitgaat van het hopeloos gedateerde concept van het Kadastraal Inkomen (KI)…

Publicatiedatum: 28 januari 2019