Deel dit artikel

De zorgvolmacht: voor iedereen bijzonder nuttig

Steeds meer Belgen laten een zorgvolmacht opstellen. Elke maand zetten gemiddeld zo’n 3.800 landgenoten op papier wie hun vermogen moet beheren als ze dat zelf niet meer kunnen. Dat meldde de krant De Tijd in maart 2019. Maar wat houdt zo’n zorgvolmacht precies in? Wie hoort er een af te sluiten? En door wie laat u dat doen? Tekst en uitleg door familieadviseur Hanne Martens.

Wat is zorgvolmacht?

Een zorgvolmacht is een document waarin u vastlegt wie uw vermogen beheert als u wilsonbekwaam wordt. In dat document bepaalt u aan welke persoon of welke personen u een volmacht geeft om zorg te dragen voor uw vermogen.

Het is dus een soort plan van aanpak voor als u wilsonbekwaam wordt. Ten gevolge van een verkeersongeval, bijvoorbeeld. Of dementie. Wie wilt u dat in zo’n situatie beslist over uw eigendom(men) en uw beleggingen? Legt u dat in handen van een vreemde of stelt u zelf de geschikte persoon aan?

Wat is het verschil met een testament?

De gemene deler is dat beide documenten regelen wat er met uw vermogen gebeurt.

Een testament treedt pas in werking als u overlijdt. Dit document regelt aan wie uw bezittingen toekomen als u er niet meer bent.

Een zorgvolmacht wordt actief als u nog in leven bent. De voorwaarde daarvoor is dus dat u (tijdelijk) onbekwaam bent geworden, door ziekte, ouderdom of een plotse gebeurtenis. Klassiek wordt de onbekwaamheid vastgesteld door twee verschillende dokters.

Is zorgvolmacht iets voor mij?

Het is voor iedereen nuttig om een zorgvolmacht te laten opstellen. Zowel iemand in een vrij eenvoudige financiële situatie, als iemand met een complex vermogen.

Maar wat verstaan we onder eenvoudig? En wat bedoelen we met complex?

We proberen te verduidelijken met twee voorbeelden.

Maak kennis met bediende Guy
Guy is een vijftiger, bediende bij een verzekeringskantoor, getrouwd en vader van twee kinderen. Guy bezit een afbetaald huis en heeft wat geld op de bank. Een standaardsituatie in heel wat Belgische gezinnen.

In zijn zorgvolmacht bepaalt Guy wie over het huis beslist en wie over zijn spaarcenten. In heel wat gevallen leidt dit tot een vrij klassieke regeling: Guy geeft de volmacht aan zijn vrouw om hier zorg voor te dragen en opvolgend aan zijn kinderen.

Maak kennis met zaakvoerster Marleen
Marleen is net als Guy een getrouwde vijftiger met twee kinderen. Maar in tegenstelling tot Guy leidt Marleen samen met één van haar kinderen een familiebedrijf.

Marleens financiële situatie is complexer. Naast het bedrijf is er ook het privévermogen.

Zij zal in haar zorgvolmacht mogelijk andere knopen moeten doorhakken. Wie zal zorg dragen voor het bedrijf? Wie stemt in haar naam op de algemene vergadering? Wie beslist over de beleggingen? Wat met het huis?

Waarom is zo’n zorgvolmacht nuttig?

Maar waarom hebben Guy en Marleen überhaupt zo’n zorgvolmacht nodig?

Terug naar Guy.

Wat denkt u dat er gebeurt als Guy een beroerte krijgt die hem wilsonbekwaam maakt? Dat alle beslissingsrecht automatisch naar zijn vrouw gaat? Toch niet.

Als zijn vrouw bijvoorbeeld het huis wil verkopen om de zorgfacturen van Guy te betalen, moet zij daarvoor naar de vrederechter. Die stelt dan een externe bewindvoerder aan: een soort scheidsrechter die beoordeelt of die verkoop gerechtvaardigd is.

Een vervelende situatie voor het gezin van Guy. Want zij zullen voor elke financiële beslissing over zijn vermogen de goedkeuring moeten vragen van die externe bewindvoerder.

Over naar Marleen.

Als hetzelfde Marleen overkomt, heeft dat niet alleen effect op haar privévermogen. Ook haar onderneming dreigt geblokkeerd te geraken. Wat met haar aandelen? Wat met haar beslissingsrecht op de algemene vergadering?

Als er geen zorgvolmacht is, heeft dit kwalijke gevolgen voor het familiebedrijf.

Hoe laat u een zorgvolmacht opstellen?

Na de Wat en Waarom blijft de Hoe-vraag over. Hoe stelt u zo’n zorgvolmacht op? Dat brengt ons automatisch bij de Wie-vraag: op wie stapt u af om dit te regelen?

Guy gaat naar zijn notaris
Voor Guy kan het volstaan om naar zijn notaris te gaan. Omdat zijn zorgvolmacht vrij standaard zal zijn. En in zo’n geval kan zijn notaris hem perfect adviseren en de vereiste documenten voor hem opstellen.

Guy kan ook een onderhandse zorgvolmacht op (laten) stellen, waardoor hij niet bij een notaris moet passeren. Gelet op de beperkte uitwerking hiervan, draagt dit niet onze voorkeur. Een verkoop van onroerende goederen is bijvoorbeeld niet mogelijk met een onderhandse volmacht.

Marleen komt naar Van Havermaet
Zoals we al schreven: Marleen zal in haar zorgvolmacht veel meer knopen moeten doorhakken.

Haar zorgvolmacht wordt maatwerk.

Net omdat in familiebedrijven – onze expertise – de situatie elke keer anders is. Zo kan Marleen bijvoorbeeld haar man aanstellen voor beslissingen over het privévermogen, en man en kinderen gezamenlijk voor beslissingen die het bedrijf aanbelangen.

Verder kan Marleen voorzien dat haar man schenkingen kan doen in haar naam aan haar kinderen, wanneer haar gezondheidstoestand plots achteruit zou gaan.

Deze combinatie van financiële, juridische en fiscale vragen overstijgen het vakdomein van een notaris. Die heeft trouwens ook onvoldoende dat totaaloverzicht. Marleen zal dus een beroep doen op een expert zoals Van Havermaet.

De eerste stap

Wat is onze rol dan in dat verhaal? Wel, wij adviseren en bepalen samen met u wie verantwoordelijk wordt voor wat.

De zorgvolmacht is vaak het sluitstuk van een familiale regeling of een successieplanning. We geven u een overzicht van de mogelijkheden: wat is een interessante optie en wat niet? Wat moet er zeker in uw zorgvolmacht en wat is voor uw specifieke situatie niet aan de orde?

We bekijken samen wie u precies wilt betrekken in uw zorgvolmacht. Uw echtgenoot? Kinderen? Uw vennoot? Een vertrouwenspersoon?

En we bepalen in welke rol dat gebeurt. Zo kan u bijvoorbeeld een goede vriend als vertrouwenspersoon aanstellen. Die waakt dan mee of de volmacht die u verleent, wordt uitgevoerd zoals u dat bedoelde.

Die personen koppelen we dan aan een bepaalde verantwoordelijkheid. Wie staat in voor welk deel van uw vermogen? Hoe ver gaat dat beslissingsrecht? En staat hij of zij daar alleen voor in of is het een gedeelde verantwoordelijkheid?

Meer weten over deze eerste stap? Neem dan contact met ons op: wij vertellen u er graag alles over.

Zijn er nadelen aan een zorgvolmacht?

Een laatste bedenking die u misschien heeft: zijn er nadelen verbonden aan het principe van de zorgvolmacht? En zijn er alternatieven?

Geen keuzestress voor dit onderwerp: een zorgvolmacht is het enige systeem om een plan van aanpak te bepalen als u handelingsonbekwaam wordt. Er is geen alternatief.

Het systeem zelf kent ook geen nadelen. Een slechte uitwerking wél.

Dat brengt ons weer bij het vorige punt: hoe complexer uw vermogen, hoe meer nood u heeft aan maatwerk. En hoe belangrijker het denkwerk vooraf. Er zijn ontzettend veel mogelijkheden, en wij gaan u helpen om die mogelijkheden maximaal te benutten.

Meer weten?

Meer weten over de uitwerking van een zorgvolmacht? Of wilt u de eerste stap zetten naar een zorgvolmacht op maat? Wij staan voor u klaar.

Publicatiedatum: 2 december 2019