Deel dit artikel

Onepager: Private stichting en stichting administratiekantoor

Inleiding 

Een stichting is een controleorgaan dat mikt op de continuïteit, eenheid en instandhouding van een familiaal vermogen over meerdere generaties. Deze controlestructuur is dan ook uiterst geschikt om spelregels vast te leggen voor de overdracht van aandelen van een familiale vennootschap. Indien u voor een stichting kiest, heeft u de keuze tussen enerzijds een Belgische private stichting (PS) en anderzijds een Nederlandse stichting administratiekantoor (STAK). In de praktijk wordt meestal voor een STAK geopteerd, aangezien deze aan minder formaliteiten moet voldoen.

Kenmerken

Een stichting, vaak opgericht voor onbepaalde termijn, is een juridische entiteit en wordt verplicht opgericht bij notariële akte. De rechten van de stichting en van de certificaathouder(s) worden door twee basisdocumenten vastgelegd, met name de statuten van de stichting en de administratievoorwaarden.

In het kader van de overdracht van een familiale vennootschap worden de aandelen van de vennootschap gecertificeerd. Bijzonder is dat deze techniek van certificering het toelaat om enerzijds de zeggenschap (juridische eigendom) en anderzijds de vermogensrechten (economische eigendom) te splitsen. De certificaten die in ruil voor de certificering worden toegekend, vertegenwoordigen de vermogensrechten van het goed, waaronder het recht op dividenden en liquidatieboni. De juridische eigendom van het goed, zijnde de beslissingsmacht, komt in handen van de stichting zelf.

De stichting wordt aangestuurd door een bestuur. Het bestuur van een private stichting bestaat uit minstens 3 bestuurders, terwijl er bij een stichting administratiekantoor slechts 1 bestuurder vereist is. Bovendien is het perfect mogelijk een opvolgend bestuur in te richten dat na het overlijden van de pater familias het familievermogen moet aansturen. Het bestuur van de stichting kan bovendien verschillend zijn van de certificaathouders.

De stichting is fiscaal transparant, op voorwaarde dat de inkomsten (bijv. dividenden vanuit de onderliggende vennootschap) onmiddellijk door de stichting worden doorgestort aan haar certificaathouders. In voorkomend geval is geen andere belasting verschuldigd dan de normale roerende voorheffing.

Voor wie?

In het kader van overdracht van familiale vennootschappen kan de stichting een ideaal instrument zijn. Na de certificering van aandelen, waarbij de zeggenschap aan de stichting wordt overgedragen, kunnen deze certificaten geschonken worden aan de volgende generatie.

Door de splitsing tussen juridische en economische eigendom, zijnde de splitsing van zeggenschap en vermogensrechten, kunnen alle certificaathouders meegenieten van de opbrengsten van de familiale vennootschap, terwijl de leiding in handen komt van slechts één of enkele familieleden, bijvoorbeeld aan vader als stichter van de vennootschap. Om de continuïteit binnen de vennootschap te verzekeren, worden de opvolgende bestuurders vaak op voorhand benoemd in de statuten van de stichting.

Door de grote juridische vrijheid kan men de volledige opvolgingsproblematiek op maat uitwerken, inclusief overgangsfases. Er kan een regeling worden uitgewerkt met behoud van controle bij de stichter of overdracht van zeggenschap naar één van de kinderen die het familiebedrijf wenst over te nemen, zonder dat de kinderen die niet in de zaak stappen benadeeld worden. Zij behouden namelijk via hun certificaten de vermogensrechten.

Vergelijking controlestructuren

Er bestaan verschillende controlestructuren die elk hun eigen nut kunnen hebben in een planning. Zo is een burgerlijke maatschap een handig instrument om bijvoorbeeld controle te behouden over een beleggingsportefeuille, terwijl een stichting zeer geschikt is voor de controle binnen een familiale vennootschap. In onderstaande tabel worden de belangrijkste kenmerken van een burgerlijke maatschap, een private stichting en een stichting administratiekantoor met elkaar vergeleken.

Publicatiedatum:  15 februari 2018