Deel dit artikel

Ouders opvolgen in het familiebedrijf? Bezint eer je begint.

De meeste familieleden die de huidige generatie in een familiebedrijf opvolgen, beginnen eraan zonder een echt boekenonderzoek of zonder hier uitgebreid over te overleggen. Dit komt vaak doordat het als vanzelfsprekend gezien wordt om als familielid het bedrijf verder te zetten eens je erin werkt. Hoewel het familiebedrijf de perfecte plaats kan zijn om je carrière te starten en uit te bouwen, is het toch nuttig om jezelf enkele kritische vragen te stellen alvorens het familiebedrijf over te nemen. Tenslotte zet je met een ondoordachte opvolging niet alleen je familiebedrijf op het spel, maar ook nog eens je familie. Volgende vragen geven een houvast om hier verder over na te denken:

Wat is je motivatie om het bedrijf over te nemen?
Verschillende factoren zijn een motivatie om een familiebedrijf over te nemen. Het zwaartepunt zou echter moeten liggen bij interne motivatie. Ben je gepassioneerd door het familiebedrijf? Wil je zelf in de schoenen van vader of moeder staan? Of komt de motivatie door druk van de familie?

Zijn de persoonlijke relaties tussen de familiale leidinggevenden goed? 
Natuurlijk moet niet iedereen elkaars beste vriend zijn, maar je kan je afvragen of je zelf deel zou willen uitmaken van een team dat niet overeenkomt wanneer het gaat over beslissingen over de toekomst. Uiteindelijk zal jij verantwoordelijk worden voor de toekomst van het bedrijf en zal je dus mensen rond je moeten hebben die op een constructieve manier met je meedenken.

Kan je ermee om dat vanaf de overname alle spots op jou gericht zijn?
In het familiebedrijf word je altijd anders bekeken dan in een ander bedrijf. Je bent nu eenmaal deel van de familie. Hoe jij je gedraagt zal een voorbeeld worden voor anderen. De grenzen tussen werk en privé vervagen (nog meer). Zowel thuis als op het werk kijkt men naar hoe goed je het doet. Wees je hiervan bewust voordat je het familiebedrijf overneemt.

Hoe zien de familiale leidinggevenden je carrière?
Durf te vragen hoe groei en ontwikkeling gezien worden. Wie helpt je jezelf te ontwikkelen? Betekent het familiebedrijf automatisch ‘levenslang’? Wat als je niet voldoet in een bepaalde functie? Hoe wordt er geëvalueerd of je het goed doet? Wanneer en hoe wordt de leiding en het leiderschap in het familiebedrijf overgedragen?

Hoe ziet de toekomstige aandeelhoudersstructuur eruit?
Blijven alle aandelen in de familie of komen er externe investeerders aan boord? Wordt er een familiecharter opgesteld over hoe we met elkaar gaan omgaan? Wat met broers/zussen die niet in het bedrijf werken, hebben die ook recht op eigendom of moet er in het bedrijf gewerkt worden om te kunnen genieten van de aandelen? Hoe wordt een overname gefinancierd? Bedenk je zeker ook dat als je het bedrijf wil overnemen en er operationeel in wil leidinggeven, dat er op een bepaald moment ook een formele overdracht moet plaatsvinden.

In welke richting gaat het bedrijf?
Bespreek dit op voorhand. Het is geen enkel probleem om te verschillen van mening en van visie over het familiebedrijf. Het is wel een probleem wanneer twee partijen een verschillende kant op gaan trekken. Om dit duidelijk in kaart te brengen, kan er perfect een strategisch plan opgemaakt worden van de huidige generatie, een strategisch plan van de toekomstige generatie en een overbruggingsplan om te zorgen voor een gestructureerde overdracht.

Er bestaan geen perfecte antwoorden op deze vragen, maar ze helpen je om goed in kaart te brengen of je bereid bent om er voluit voor te gaan en om te zien of de familie achter je plannen staat. Lijkt het je moeilijk om deze vragen openlijk met je familie te bespreken dan kan je altijd beroep doen op een onafhankelijk adviseur om de gesprekken te begeleiden.

Publicatiedatum: 15 februari 2019