FAQ – Auteursrechten weldra opnieuw mogelijk voor IT-sector

De herintroductie van het fiscaal auteursrechtenregime voor softwareprogramma’s biedt opnieuw mogelijkheden voor fiscaalvriendelijke verloning van freelancers, bedrijfsleiders en werknemers van techbedrijven. Het nieuwe regime zal enkele specifieke aspecten van de huidige regeling wijzigen. Aan de hand van tien praktijkgerichte vragen geven we graag een eerste stand van zaken.

1. Wanneer treedt de regeling in werking?

Het gaat momenteel nog om een wetsontwerp. Hierin wordt voorzien dat de herintroductie vanaf 1 januari 2026 zal gelden. Uiteraard is dit pas definitief zodra het wetsontwerp zelf werd goedgekeurd (naar algemene verwachting rond april 2026).

Voor belastingplichtigen die een Voorafgaandelijke Beslissing (‘ruling’) wensen aan te vragen rijst de vraag of zij in de praktijk ook zullen kunnen teruggaan tot 1 januari 2026.

2. Hoe ziet de nieuwe regeling eruit?

In het wetsontwerp worden auteursrechtelijk beschermde computerprogramma’s opnieuw binnen het toepassingsgebied gebracht van het fiscaal regime. Er worden geen bijkomende nieuwe voorwaarden opgelegd. Wel zal het van belang zijn om aan te tonen dat de werken voldoen aan de toepassingscriteria van het regime zoals dit vanaf 2023 werd hervormd.

Het zal van belang zijn om hierin een sterk dossier op te stellen. Voor breed toegankelijke software, of software met veelvuldige reproductie, wordt een normale toepassing verwacht. Voor software geschreven op maat van de klant zijn er nog vragen.

3. Kan de regeling ook worden toegepast voor bedrijfsleiders?

Auteursrechtenvergoedingen kunnen in België niet alleen aan werknemers, maar ook aan bedrijfsleiders worden uitgekeerd in zoverre een aantal grenzen en berekeningsmethodes worden gerespecteerd.  Als deze grenzen worden overschreden, zal het bedrag boven de limiet worden geherkwalificeerd naar roerende inkomsten dan wel beroepsinkomsten.

4. Is een rulingaanvraag noodzakelijk?

Het aanvragen van een ruling is niet verplicht, maar vaak aan te raden om rechtszekerheid te verkrijgen en zo discussies bij fiscale controles te vermijden. Een ruling moet een voorafgaandelijk karakter hebben en kan bijgevolg in principe alleen betrekking hebben op geplande of toekomstige situaties, niet op reeds uitgevoerde regelingen.

5. Kan ik nog steeds kosten in mindering brengen?

Tot en met inkomstenjaar 2025 kunnen belastingplichtigen zowel werkelijke kosten in mindering brengen, als een forfaitaire kostenaftrek toepassen:

• 50% forfaitaire kosten op de eerste schijf (€ 0 tot € 20.100, inkomstenjaar 2025), waardoor inkomsten in deze schijf effectief slechts aan 7,5% belast worden.
• 25% forfaitaire kosten op de tweede schijf (€ 20.100 tot € 40.190, inkomstenjaar 2025), waardoor inkomsten in deze schijf belast worden aan een effectief tarief van 11,25%.

Volgens een recent gepubliceerd ontwerp van programmawet zullen van vergoedingen auteursrechten vanaf 1 januari 2026 evenwel enkel nog werkelijke kosten aftrekbaar zijn, tenzij de auteurs beschikken over een gewoon kunstwerkattest of kunstwerkattest “plus”. Deze voorgenomen wijziging neemt niet weg dat het regime nog steeds voordelig blijft.

Voor aangiftes roerende voorheffing voorziet het ontwerp dat de nieuwe regeling pas zal ingaan vanaf tien dagen na de publicatie van de wet in het Belgisch Staatsblad.

6. Zijn auteursrechten onderworpen aan sociale bijdragen?

In België zijn auteursrechten enkel vrijgesteld van RSZ-bijdragen als het gaat om een afzonderlijke vergoeding voor originele werken, losgekoppeld van het loon en contractueel vastgelegd in een aparte overdrachts- of licentieovereenkomst. De overdracht van de rechten moet losstaan van de arbeidsrechtelijke prestaties.

Indien bepaalde loonelementen worden omgezet in een vergoeding voor auteursrechten blijft deze vergoeding dus toch onderworpen aan RSZ-bijdragen. Dit betreft het “loonconversieverbod”.

Voor zelfstandigen zijn vergoedingen auteursrechten in principe wel steeds vrijgesteld van sociale bijdragen, in de mate dat het roerende inkomsten betreft.

7. Wat zijn de belangrijkste toepassingsvoorwaarden voor het regime auteursrechten?

Eerst en vooral moet het gaan om originele auteursrechtelijke beschermde werken van letterkunde, kunst of, mits goedkeuring van het wetsontwerp, computerprogramma’s. Een werk is origineel wanneer het een eigen intellectuele schepping van de maker is, met een persoonlijke creatieve inbreng. Dit criterium wordt in de praktijk redelijk flexibel ingevuld.

Daarnaast moet er sprake zijn van een overdracht (permanent) of licentie (tijdelijk gebruiksrecht) van de auteursrechten met oogmerk van exploitatie.

Ook belangrijk is dat er voldaan wordt aan één van de toegangsvoorwaarden, met name (1) de auteur beschikt over een kunstwerkattest, (2) de auteursrechtelijke werken worden verspreid aan het brede publiek, (3) de werken maken deel uit van een opvoering of uitvoering of (4) de auteursrechtelijke werken worden gereproduceerd.  Voor de IT-sector is het nog niet duidelijk in welke mate aan één van deze voorwaarden zal worden voldaan, zoals bijvoorbeeld in geval van software geschreven op maat van een specifieke klant. Naar verwachting zal de Rulingcommissie dit op individuele basis beoordelen of hierover vaste gedragslijnen uitwerken.

8. Geldt er een maximumbedrag?

Het bedrag dat jaarlijks als fiscaal gunstige vergoeding auteursrechten mag worden ontvangen is aan enkele bovengrenzen onderworpen:

• Een nominaal jaarlijks plafond (AJ 2026: EUR 75.360).
• De vergoeding moet in verhouding staan tot de effectieve creatieve werkzaamheden van de betrokken persoon.
• De vergoeding mag in principe niet hoger zijn dan 30% van de zogenaamde “financiële enveloppe”, althans wanneer deze vergoeding samen gaat met geleverde prestaties:
  • Voor werknemers betreft dit het brutoloon waarop RSZ berekend wordt.
  • Voor bedrijfsleiders is dit gelijk aan de brutobezoldiging plus recurrente belaste voordelen van alle aard en inclusief de vergoeding auteursrechten.
  • Ter volledigheid merken we op dat de rulingdienst momenteel een bovengrens hanteert van 25% in plaats van 30%.
• Het gemiddeld inkomen uit auteursrechten mag, berekend over een periode van vier jaar, niet hoger zijn dan het jaarlijks nominaal plafond (AJ 2026: EUR 75.360). Wordt deze grens overschreden, dan vervalt het recht om in dat jaar gebruik te maken van het fiscale gunstregime voor auteursrechten.

9. Kan het auteursrechtenregime toegepast worden op lopende contracten?

Behalve in geval van fiscaal misbruik, is het mogelijk vergoeding voor overdracht auteursrechten te integreren in een lopend contract, op basis van de administratieve circulaire hieromtrent en de vaste praktijk bij de Rulingcommissie sedert vele jaren.

De vraag rijst of het recente standpunt om loonconversie voor RSZ niet langer toe te laten ook iets zal veranderen aan de fiscale praktijk. Momenteel zien wij hierin vooral een extra argument om te kiezen voor een rulingaanvraag.

Het alternatief bestaat er in om de vergoeding auteursrechten toe te kennen bovenop de huidige vergoeding.

10. Welke juridische en sociaalrechtelijke stappen moet ik nemen om auteursrechten correct te implementeren binnen mijn onderneming?

De vergoeding auteursrechten van werknemers wordt vastgelegd in een bijlage bij de arbeidsovereenkomst, waarin duidelijk staat welke werken worden overgedragen, voor welke duur en tegen welke marktconforme vergoeding. Neem bij voorkeur een clausule op die bepaalt dat de regeling automatisch eindigt bij wijzigingen in de fiscale of sociale wetgeving rond auteursrechten, zonder compensatieplicht voor de werkgever. Zo beperkt u de impact van wetswijzigingen en voorkomt u onverwachte kostenstijgingen.

Bij Van Havermaet staan onze fiscale en juridische experten klaar om u te begeleiden bij de correcte en strategische implementatie van auteursrechten binnen uw onderneming. We bekijken graag met u hoe auteursrechten optimaal kunnen worden toegepast binnen uw onderneming, zodat u zowel juridisch als fiscaal voldoet aan alle vereisten.

Wilt u de mogelijkheden concreet bekijken? Neem gerust contact met ons op.