Update thematische investeringsaftrek: VEKA geeft duiding maar geen duidelijkheid

Recap: Verhoogde thematische investeringsaftrek

Zoals reeds uitgebreid toegelicht in eerdere nieuwsbrieven, werd de investeringsaftrek grondig hervormd voor investeringen gedaan vanaf 1 januari 2025. Voor investeringen opgenomen in de investeringslijsten geldt voortaan een verhoogd aftrekpercentage. Vanaf aanslagjaar 2027 bedraagt dit 40% voor zelfstandigen, kleine vennootschappen en grote ondernemingen, terwijl tot die datum voor grote ondernemingen een aftrekpercentage van 30% blijft gelden.

Indien uw onderneming in boekjaar 2025 investeringen realiseerde, kan u mogelijk gebruik maken van de thematische investeringsaftrek. Via volgende link kan u eenvoudig nagaan of uw investering in aanmerking komt.

Indieningsdatum aanvraag energiebesparende investeringen: verlengd uitstel

Om de investeringsaftrek te claimen op energiebesparende investeringen, dient er een aanvraag ingediend te worden bij de bevoegde gewestelijke dienst. Voor Vlaanderen worden deze aanvragen behandeld door het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA). In principe dient deze aanvraag binnen drie maanden na het afsluiten van het belastbaar tijdperk te worden ingediend. Echter, voor investeringen gedaan in 2025 werd deze termijn eind december verlengd tot zes maanden na publicatie van het Samenwerkingsakkoord in het Staatsblad, met een uiterste indieningsdatum van 30 juni 2026.  Omdat er nog steeds geen definitief Samenwerkingsakkoord gepubliceerd werd, werd de feitelijke deadline opnieuw opgeschoven naar eind 2026.

Nieuw platform: VEKA

Op 18 mei 2026 heeft het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA) een (voorlopige) brochure gepubliceerd waarin de voorwaarden en richtlijnen rond de thematische aftrek verder worden toegelicht. Wij verduidelijken hieronder graag voor u de belangrijkste aandachtspunten en nieuwigheden:

Attest & Investeringscertificaat

Zoals hoger aangehaald, werd de uiterste indieningsdatum voor de aanvraag van het attest voor de verhoogde thematische investeringsaftrek uitgesteld naar eind 2026. Het aanvraagplatform is wel reeds beschikbaar, samen met een gebruikershandleiding. Momenteel kunnen alleen aanvragen worden ingediend voor investeringen die opgenomen zijn in de energielijst. Verwacht wordt dat het platform binnenkort ook beschikbaar zal zijn voor investeringen op de milieulijst. Hoewel de belastingplichtige reeds een aanvraag kan indienen, heeft het VEKA aangegeven dat attesten pas zullen worden afgeleverd nadat de definitieve tekst van het samenwerkingsakkoord is gepubliceerd. Eenmaal het dossier werd ingediend, zijn daarenboven geen aanpassingen meer mogelijk.

Dit doet vragen rijzen m.b.t. de impact hiervan op de aangifte vennootschapsbelasting voor aanslagjaar 2026. Het attest moet immers als bijlage bij de aangifte worden toegevoegd om de verhoogde thematische investeringsaftrek te kunnen claimen. Indien het attest pas na indiening van de aangifte wordt ontvangen, zal er volgens de VEKA-brochure bezwaar moeten worden ingediend tegen de reeds ingediende aangifte. Dit zou een aanzienlijke extra administratieve last met zich meebrengen voor zowel de belastingplichtige als de fiscus. Er circuleren echter voorstellen om de aftrek voorlopig wel in de aangifte te kunnen opnemen zonder attest, waarbij het attest later aan het dossier kan worden toegevoegd van zodra beschikbaar. Het blijft echter afwachten welke officiële positie de fiscus hierover zal innemen.

Verder beperkt het VEKA zich tot het louter bepalen van het bedrag dat in aanmerking komt voor de aftrek, zonder rekening te houden met bijkomende economische, boekhoudkundige of fiscale criteria die buiten hun bevoegdheid vallen. De beslissing zal met de fiscus gedeeld worden, die een verder onderzoek uitvoert.

Wanneer investeringen deel uitmaken van een project dat over meerdere boekjaren gespreid is, kan een investeringscertificaat worden aangevraagd. Dit kan ook voor projecten die in het boekjaar van aanvraag nog moeten starten en pas in een toekomstig boekjaar eindigen. Het certificaat zorgt ervoor dat de beoordelingscriteria op het moment van aanvraag van toepassing blijven op alle investeringen binnen het project. De verkrijging van een investeringscertificaat geeft echter geen recht om de thematische aftrek toe te passen op de onderliggende investeringen. Hiervoor moet jaarlijks een attest worden aangevraagd.

IRR en TVT

Indien uw onderneming voortaan aanspraak wil maken op de thematische aftrek, moet aangetoond worden dat de gedane investering voldoende rendabel is. Dat gebeurt via specifieke berekeningen, waarvan de vereisten verschillen naargelang de grootte van uw onderneming.

Zo moeten alle ondernemingen aantonen dat de terugverdientijd van de investering langer is dan drie jaar. De TVT wordt berekend zonder rekening te houden met de geactualiseerde waarde. Hierbij wordt de jaarlijkse netto-energiebesparing afgezet tegen het investeringsbedrag.

Middelgrote en grote ondernemingen moeten daarnaast aantonen dat de interne rentevoet (IRR) van de investering niet hoger is dan 13%. Dit percentage bepaalt het interne rendement waarbij de netto contante waarde van alle jaarlijkse besparingen over de levensduur van de investering gelijk zal zijn aan nul.

De uitvoering van beide berekeningen is verplicht met gebruik van het officiële Excel-sjabloon van VEKA. De berekeningen dienen volledig te worden opgesteld, inclusief belastingen en het voordeel van de thematische aftrek. Ter ondersteuning is een handleiding beschikbaar.

Indien op basis van de berekeningen van TVT en IRR blijkt dat de investeringsaftrek enkel van toepassing is voor kleine ondernemingen (TVT meer dan 3 jaar en IRR hoger dan 13%), zal een voorwaardelijk attest worden toegekend door VEKA. De Administratie zal bij onderzoek van de belastingaangifte de grootte van de onderneming nagaan en bepalen of de aftrek al dan niet kan toegepast worden.

Energiestudie/audit

Voor investeringen in categorie 2 t.e.m. 8 is vanaf 1 januari 2025 een voorafgaande energieaudit/-studie verplicht. Deze studie, uitgevoerd door een erkende energiedeskundige (intern of extern), mag maximaal vier jaar oud zijn en moet het huidige en toekomstige productieproces beschrijven, inclusief een high-level processchema en technische toelichting over de integratie van de investering. Het rapport bevat berekeningen van energieverbruik, besparingen, eventuele verliezen, gebruikte energieprijzen (Eurostat als referentie, met motivatie bij afwijkingen) en een overzicht van kosten en baten, inclusief operationele kosten.

Tevens moet het de IRR-berekening omvatten met aannames, formules en de netto energiebesparing. Bestaat er al een energierapport, dan kan dit – indien nodig – met een addendum worden aangevuld. De energiedeskundige dient inzicht te hebben in de productieprocessen, te beschikken over voldoende technische expertise en een verklaring op eer te ondertekenen. De kwaliteit van het opgestelde rapport geldt als maatstaf voor zijn professionele bekwaamheid.

Emissievrij transport

Certificaten die nodig zijn om de verhoogde thematische investeringsaftrek te kunnen aanvragen voor investeringen opgenomen in de lijst voor emissievrij transport (met uitzondering van Groep 4-laadinfrastructuur) moeten worden aangevraagd bij de FOD Mobiliteit en Vervoer (NL-portaal / FR-portaal). De procedure en het tijdstip voor het indienen van de certificaataanvraag verschillen per investeringscategorie (spoorvervoer, wegvervoer en maritiem en binnenvaart).

Next steps

Wij adviseren om alvast te beginnen met de voorbereiding van de aanvraag door de benodigde technische onderbouwing en informatie te verzamelen, en de rendabiliteitsberekeningen (IRR/TVT) uit te voeren. We raden echter aan nog te wachten met het indienen van de aanvraag tot alle randvoorwaarden en formaliteiten duidelijk zijn na de publicatie van het Samenwerkingsakkoord.

Indien u de mogelijkheden voor uw onderneming wenst door te spreken helpen onze specialisten bij Van Havermaet u graag verder. Contacteer ons gerust voor een vrijblijvend gesprek.