Vanaf 2026 verplichte zonnepanelen voor grootverbruikers: dit moet u weten

Verplichte zonnepanelen voor grootverbruikers: let op voor juridische en fiscale valkuilen

Sinds 1 april 2026 geldt in Vlaanderen een belangrijke nieuwe verplichting voor grootverbruikers van elektriciteit. Eigenaars, erfpachters en opstalhouders van gebouwen met een hoge elektriciteitsafname moeten voortaan fotovoltaïsche zonnepanelen (PV) installeren. Met deze maatregel wil de Vlaamse Regering de productie van hernieuwbare energie versnellen en investeringen in zonne‑energie stimuleren.

De verplichting geldt per afnamepunt (EAN-code) en niet per gebouw. Voor de meeste organisaties ligt de drempel op een jaarlijks verbruik van meer dan 1 GWh, terwijl publieke organisaties al vanaf 250 MWh verplicht zijn zonnepanelen te plaatsen. Wanneer meerdere partijen betrokken zijn bij hetzelfde afnamepunt (bijvoorbeeld eigenaar en opstalhouder), zijn zij gezamenlijk en hoofdelijk verantwoordelijk voor de naleving.

Hoeveel zonnepanelen en tegen wanneer?

De verplichting bepaalt niet alleen dát er zonnepanelen moeten worden geplaatst, maar ook hoeveel vermogen vereist is en binnen welke termijn. Het minimaal te installeren vermogen wordt berekend op basis van de horizontale dakoppervlakte van de betrokken gebouwen.

Er wordt gewerkt met een gefaseerd groeipad:

• Uiterlijk 1 april 2026: minimaal 12,5 Wp per m²
• Uiterlijk 1 januari 2030: minimaal 18,75 Wp per m²
• Uiterlijk 1 januari 2035: minimaal 25 Wp per m²

Wie niet (tijdig) voldoet, riskeert administratieve boetes van 400 euro per ontbrekende kWp. Let op: het betalen van een boete heft de verplichting niet op. De sanctie kan zich dus blijven herhalen zolang men niet in orde is.

Uitstel, uitzonderingen en alternatieven

De regelgeving voorziet wel in beperkte mogelijkheden tot uitstel of tijdelijke uitzondering, bijvoorbeeld bij renovatie, sloop en heropbouw, overdracht van eigendom of insolventie. Daarnaast zijn ook alternatieve invullingen mogelijk, zoals investeringen in andere hernieuwbare energieprojecten die een equivalente energieprestatie leveren.

Meer dan een energie-oefening

Hoewel de PV-verplichting op het eerste gezicht technisch lijkt, roept ze in de praktijk vaak vastgoedrechtelijke en fiscale vragen op. Denk aan situaties met opstal- of erfpachtrechten, waarbij moet worden nagegaan wie juridisch zonnepanelen mag plaatsen en of een (nieuw) opstalrecht vereist is. Ook de fiscale impact mag niet worden onderschat: zonnepanelen kunnen onder voorwaarden in aanmerking komen voor de investeringsaftrek, wat een belangrijke optimalisatie kan betekenen.

Wat betekent dit voor u?

De verplichte plaatsing van zonnepanelen vraagt meer dan een technische oplossing. Een correcte aanpak vereist een doordachte afstemming tussen energie‑, vastgoed‑ en fiscale regelgeving. Bij Van Havermaet begeleiden onze Legal‑, Vastgoed‑ en Tax‑experten u geïntegreerd, zodat duurzame investeringen ook juridisch en fiscaal toekomstbestendig zijn.

Heeft u vragen over hoe deze verplichting uw gebouwen of vennootschapsstructuur raakt? Wij helpen u graag verder.

Geschreven door Ahsen Cakmak en Eva Dreesen